GENEZA WULGARYZMW Anglosaskich

1. Slowo od Autora

Zanim otworzymy drzwi: Archeologia anglosaskiego rynsztoka, psychologia gniewu i bezpieczny dystans

Zanim uruchomimy nasz lingwistyczn machin i wyruszymy w duszne, spowite londyskim smogiem i rozwietlone amerykaskimi neonami zaulki angielszczyzny, musimy na chwil si zatrzymac. Trzymaj Pastwo w rkach ksik niezwykl, a zarazem z gruntu niebezpieczn. Przed nami dluga, wyboista i gsta od brudu droga przez najciemniejsze, najmniej gocinne zakamarki anglosaskiego leksykonu.

Dlaczego w ogle zapraszam Pastwa w t ponur podr? Dlaczego postanowilem powicic cal ksik slowom, od ktrych na co dzie odwracamy wzrok, naiwnie udajc, e okruciestwo i furia nie s fundamentem naszej natury?

Napisalem j, poniewa glboko wierz, e anglojzyczne inwektywy, wyzwiska i wulgaryzmy to nie jest po prostu bezmylny, jzykowy mietnik ulic Nowego Jorku czy londyskiego East Endu. To skamieliny. W kolejnych rozdzialach odkryj Pastwo, e kade z opisanych tu slw, zanim stoczylo si na dno lub stalo si potoczn obelg, mialo swoj absolutnie fascynujc, nierzadko medyczn, arystokratyczn, a nawet teologiczn histori. Chcialem Pastwu pokazac, e slowa niecenzuralne podlegaj brutalnej ewolucji. S jak pknite lustra, w ktrych od wiekw odbijaj si nasze atawistyczne lki, purytaskie obsesje, mroki eugeniki i upadki wielkich imperiw. Zdzierajc z tych wyrazw wulgarn mask, nie dotkniemy wylcznie rynsztoka – dotkniemy ywej, pulsujcej historii zachodniej cywilizacji i najczarniejszych zakamarkw ludzkiej psychiki, gdzie rodzi si potrzeba zniszczenia drugiego czlowieka za pomoc samej tylko wibracji powietrza.

Musz jednak w tym miejscu, tu przed startem, narysowac wyran, grub lini.

Ta ksika nie jest instruktaem. Nie jest slownikiem polowym ani podrcznym arsenalem, z ktrego naley czerpac zardzewial, zatrut amunicj do codziennych sporw. Jako autor stanowczo odradzam wycigania opisanych tu slw z ich historycznych klatek i uywania ich w yciu codziennym.

Za chwil sami Pastwo zobacz, e wiele z nich to bezlitosne, precyzyjne narzdzia sluce do spolecznej egzekucji, dehumanizacji i zadawania glbokich, jtrzcych si psychologicznych ran. Niesie je ogromny, ciki od stuleci niesprawiedliwoci baga.

Publikacja ta powstala w jednym, nadrzdnym celu: jako wiwisekcja natury ludzkiej pod mikroskopem lingwistyki. Prosz potraktowac j jak nocn wizyt w londyskim Tower lub w muzeum dawnych narzdzi tortur. Bdziemy je ogldac z chorobliw wrcz fascynacj, zbadamy kunszt spolecznego kowala, ktry je wykul, zrozumiemy bezlitosne mechanizmy ich morderczego dzialania – ale pod adnym pozorem nie wynomy ich z gablot, by eksperymentowac na drugim czlowieku. To praca z zakresu patomorfologii jzyka. Anatom kroi tkank nie po to, by zadawac bl, lecz by na zimno zrozumiec, co tak naprawd zabilo pacjenta.

Niech te drapiene, klujce i ociekajce jadem slowa pozostan na kartach tej ksiki. Bezpiecznie odizolowane na papierze, niech stanowi jedynie ponury pomnik tego, jak potna potrafi byc ludzka wyobrania, gdy chce skrzywdzic kogo, kogo nie moe uderzyc fizycznie.